Nếu không sá»›m có biện pháp can thiệp và phòng vệ kịp thá»i, nhiá»u khả năng thị phần thép trong nÆ°á»›c hoà n toà n có thể bị thép nháºp khẩu nÆ°á»›c ngoà i chi phối.
Thép nháºp khẩu giá rẻ vẫn có xu hÆ°á»›ng gia tăng từ năm 2023 đến ná»a đầu năm 2024. Sản lượng thép nháºp khẩu luôn cao hÆ¡n sản lượng thép sản xuất trong nÆ°á»›c, khiến năng lá»±c cạnh tranh trên thị trÆ°á»ng của nhiá»u DN thép giảm thấp. Nếu không sá»›m có biện pháp can thiệp và phòng vệ kịp thá»i, nhiá»u khả năng thị phần thép trong nÆ°á»›c hoà n toà n có thể sẽ bị thép nháºp khẩu nÆ°á»›c ngoà i chi phối.
Thép nháºp khẩu gấp 1,7 lần sản xuất trong nÆ°á»›c
Hiện nay, nhu cầu thép cán nóng (HRC) tại Việt Nam và o khoảng 12-13 triệu tấn/năm, công suất của các nhà máy sản xuất trong nÆ°á»›c hiện đạt khoảng 9 triệu tấn/năm. Tuy nhiên theo thống kê của Hiệp há»™i Thép Việt Nam (VSA), có những thá»i Ä‘iểm thép HRC nháºp khẩu gấp gần 200% sản lượng sản xuất trong nÆ°á»›c. ÄÆ¡n cá» nhÆ° thị phần bán hà ng HRC của Hòa Phát và Formosa đã giảm từ mức 42% năm 2021 xuống 30% và o 2023 và hiện Ä‘ang tiếp tục suy giảm. Äiá»u nà y khiến cho các DN thép vừa không khai thác được hết công suất thiết kế, vừa phải phải cạnh tranh vá»›i sản phẩm cùng loại nháºp khẩu vá»›i giá rẻ.
“Trong năm 2023, công suất sản xuất của DN sản xuất thép HRC của Việt Nam chỉ đạt 6,7 triệu tấn, tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng 79% công suất thiết kế, giảm mạnh so vá»›i mức 86% của năm 2021. Trong khi đó năm 2023, lượng thép HRC nháºp khẩu lên đến 9,6 triệu tấn, gấp 1,5 lần sản xuất trong nÆ°á»›c. Lượng thép HRC nháºp khẩu 6 tháng đầu năm vẫn tiếp tục tăng mạnh, gấp 1,7 lần sản xuất trong nÆ°á»›c, đây là điá»u đáng báo Ä‘á»™ngâ€, đại diện VSA cho hay.
Thép nháºp khẩu vượt quá nhu cầu và năng lá»±c sản xuất của DN trong nÆ°á»›c
Chủ tịch Hiệp há»™i Công nghiệp há»— trợ Việt Nam - ông Phan Äăng Tuất thông tin, trÆ°á»›c đây, Việt Nam không là m được thép HRC vì vốn đầu tÆ° quá lá»›n cÅ©ng nhÆ° yêu cầu công nghệ rất cao, nhÆ°ng hiện Formosa Hà TÄ©nh và Hòa Phát đã đầu tÆ° và o sản xuất được mặt hà ng nà y.
“Khi DN trong nÆ°á»›c chÆ°a là m được thép HRC, việc phải nháºp khẩu mặt hà ng nà y là đương nhiên, nhÆ°ng hiện nay DN trong nÆ°á»›c đã sản xuất được và sản phẩm có sức cạnh tranh cao, không có lý do gì mặt hà ng nà y vẫn trà n và o vá»›i số lượng lá»›n. Äặc biệt trong thá»i gian gần đây, thép HRC có dấu hiệu bán dÆ°á»›i giá thà nh nên cần phải xem xét, bởi sẽ tác Ä‘á»™ng lá»›n tá»›i DN sản xuất trong nÆ°á»›c, xa hÆ¡n là đánh mất thị trÆ°á»ngâ€, ông Phan Äăng Tuất cảnh báo.
TrÆ°á»›c tình trạng thép nháºp khẩu ồ ạt vá»›i giá rẻ, các DN và chuyên gia cho rằng, các cÆ¡ quan liên quan tiếp tục xây dá»±ng, hoà n thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn quản lý kỹ thuáºt, quản lý chất lượng, hà ng rà o kỹ thuáºt, đồng thá»i có biện pháp phòng vệ hợp lý. Từ đó, ngăn ngừa các sản phẩm thép không đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuáºt an toà n và môi trÆ°á»ng trà n và o thị trÆ°á»ng Việt Nam.
Sá»›m láºp hà ng rà o kỹ thuáºt theo chuẩn má»±c quốc tế
Ngay từ tháng 4/2024, Phó Thủ tÆ°á»›ng ChÃnh phủ Lê Minh Khái đã giao Bá»™ Công ThÆ°Æ¡ng chủ trì, phối hợp vá»›i Bá»™ Tà i chÃnh và các cÆ¡ quan liên quan rà soát, nắm tình hình gia tăng nháºp khẩu thép HRC. Từ đó chủ Ä‘á»™ng thá»±c hiện biện pháp phù hợp, kịp thá»i, hiệu quả theo thẩm quyá»n và quy định pháp luáºt, bảo vệ lợi Ãch chÃnh đáng ngà nh sản xuất trong nÆ°á»›c phù hợp vá»›i thông lệ quốc tế và môi trÆ°á»ng cạnh tranh bình đẳng.
Ông Nghiêm Xuân Äa, Chủ tịch VSA bà y tá», Bá»™ Công ThÆ°Æ¡ng cần đẩy nhanh tiến Ä‘á»™ xây dá»±ng, trình Chiến lược phát triển công nghiệp thép Việt Nam đến 2030, tầm nhìn 2050, gắn vá»›i các chÃnh sách đặc thù cho ngà nh thép tăng trưởng xanh và bá»n vững. Bá»™ cần tiếp tục hÆ°á»›ng dẫn, há»— trợ các DN xuất khẩu thép ứng phó kịp thá»i hiệu quả các vụ việc phòng vệ thÆ°Æ¡ng mại đối sản xuất thép ở nÆ°á»›c ngoà i.
Giám đốc Trung tâm WTO và Há»™i nháºp (VCCI) - TS Nguyá»…n Thị Thu Trang cho hay, qua theo dõi tất cả các vụ việc phòng vệ thÆ°Æ¡ng mại đối vá»›i thép chÆ°a có vụ nà o bị từ chối áp dụng biện pháp thÆ°Æ¡ng mại. Äến nay Trung tâm cÅ©ng chÆ°a nháºn được thông tin phản hồi từ các đối tác, thà nh viên khác của WTO vá» việc Việt Nam áp dụng chÆ°a đúng hay chÆ°a đảm bảo những yêu cầu của WTO.
CÆ¡ quan quản lts cần láºp hà ng rà o kỹ thuáºt theo chuẩn má»±c quốc tế để ngăn chặn hà ng nháºp khẩu thép kém chất lượng
CÅ©ng theo Báo cáo của Trung tâm WTO và Há»™i nháºp, riêng tại Việt Nam thá»i gian qua đã có 12/28 vụ phòng vệ thÆ°Æ¡ng mại là đối vá»›i các sản phẩm thép, chiếm khoảng 46% tổng các vụ phòng vệ thÆ°Æ¡ng mại đã từng tiến hà nh đối vá»›i tất cả các loại sản phẩm ở Việt Nam cho đến nay. Trong khi đó, nhiá»u quốc gia trên thế giá»›i đã Ä‘Æ°a ra 73 vụ phòng vệ thÆ°Æ¡ng mại vá»›i thép xuất khẩu Việt Nam. Äiá»u đó cho thấy, các nÆ°á»›c váºn dụng rất nhiá»u các biện pháp phòng vệ thÆ°Æ¡ng mại để bảo vệ thị trÆ°á»ng sở tại.
Vì thế, bà Trang cho rằng, cần láºp hà ng rà o kỹ thuáºt theo chuẩn má»±c quốc tế để ngăn chặn hà ng nháºp khẩu kém chất lượng. Mặt khác, xây dá»±ng quy trình, thủ tục kiểm tra chất lượng thép nháºp khẩu và o Việt Nam. Theo đó, thép nháºp khẩu cần phải có giấy chứng nháºn tuân thủ tiêu chuẩn chất lượng của Việt Nam.
Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thÆ°Æ¡ng mại (Bá»™ Công ThÆ°Æ¡ng) cÆ¡ quan nà y Ä‘ang thẩm định hồ sÆ¡ của các DN thép trong nÆ°á»›c Ä‘á» nghị Ä‘iá»u tra áp thuế chống bán phá giá vá»›i thép cán nóng nháºp khẩu từ Trung Quốc và Ấn Äá»™. Thá»i gian thẩm định theo quy định là 45 ngà y kể từ ngà y chÃnh thức tiếp nháºn hồ sÆ¡ đầy đủ (14/6/2024).
Việc nháºp khẩu ồ ạt và bán phá giá thép HRC khiến các DN ná»™i địa gặp khó khăn lá»›n, nguồn thu giảm, công ăn việc là m của ngÆ°á»i dân bị ảnh hưởng. Vì váºy, việc sá»›m Ä‘iá»u tra áp thuế chống bán phá giá vừa giúp bảo vệ sản xuất trong nÆ°á»›c, vừa loại bá» hà nh vi cạnh tranh không là nh mạnh, loại bá» hà ng hóa nháºp khẩu kém chất lượng từ đó tạo ra môi trÆ°á»ng cạnh tranh công bằng trên thị trÆ°á»ng.
Theo dữ liệu Hải quan, tÃnh riêng tháng 6, Việt Nam nháºp khẩu 886.000 tấn thép cuá»™n cán nóng (HRC), bằng 151% sản xuất trong nÆ°á»›c; trong đó, lượng thép nháºp từ Trung Quốc chiếm 77%. LÅ©y kế 6 tháng đầu năm, sản lượng thép cán nóng nháºp khẩu lên đến gần 6 triệu tấn, tăng 32% so vá»›i cùng kỳ 2023. Lượng nháºp khẩu nà y bằng 173% so vá»›i sản xuất trong nÆ°á»›c; trong đó, lượng thép nháºp từ Trung Quốc chiếm 74%, còn lại là từ Hà n Quốc, Ấn Äá»™, Nháºt Bản...
Giá trị kim ngạch nháºp khẩu HRC 6 tháng đạt 3,46 tá»· USD, riêng Trung Quốc chiếm 2,5 tá»· USD. Vá» giá thép HRC nháºp khẩu từ Trung Quốc rất thấp, bình quân 560 USD/tấn, thấp hÆ¡n mức giá chà o hà ng trong nÆ°á»›c khoảng 15-20 USD/tấn và thấp hÆ¡n các quốc gia khác từ 45-108 USD/tấn.
Nguồn tin: VOV
![]() ![]() ![]() |